(TCS) Çekiş Kontrol Sistemi Nedir?

Çekiş kontrol sistemi hızlanırken patinajı sınırlar. Sersa Otomotiv BCS Gaziantep’te TCS ve ASR arızalarını cihazla tespit eder, gerekli onarımları kontrollü biçimde farklı marka araçlarda gerçekleştirir.

Çekiş Kontrol Sistemi Nedir?

Çekiş kontrol sistemi, araç hızlanırken tahrik tekerleklerinin yol tutuşunu kaybederek kontrolsüz biçimde dönmesini sınırlandıran elektronik sürüş destek sistemidir. Otomobillerde TCS, ASR veya anti patinaj sistemi gibi farklı isimlerle kullanılabilir. TCS, İngilizce Traction Control System ifadesinin kısaltmasıdır. Sistem adı değişse de temel amaç, motor gücünün tekerlekler üzerinden yola daha dengeli aktarılmasına yardımcı olmaktır.

TCS özellikle ıslak asfalt, kar, buz, çamur ve gevşek zeminlerde önem kazanır. Ancak yalnızca kötü hava koşullarında çalışmaz. Kuru zeminde ani kalkış yapılması, viraj çıkışında gaza hızlı basılması veya iki tahrik tekerleğinin farklı tutunma seviyelerine sahip yüzeylerde bulunması da sistemi devreye sokabilir.

Çekiş kontrol sistemi; tekerlek hız sensörleri, ABS hidrolik ünitesi, motor kontrol sistemi ve elektronik bağlantılarla birlikte çalışır. Bu nedenle TCS arızası yalnızca tek bir sensörden kaynaklanmayabilir. Sersa Otomotiv Bosch Car Service, Gaziantep’te TCS ve ASR arızalarının tespiti ile gerekli onarım işlemlerini araç üzerindeki gerçek bulgulara göre gerçekleştirir.

TCS, ABS ve ESP’nin birlikte çalıştığı genel yapı hakkında daha fazla bilgi için araç emniyet sistemleri sayfası incelenebilir.


TCS ve ASR Patinajı Nasıl Sınırlar?

Araç hareket hâlindeyken tekerlek hız sensörleri her tekerleğin dönüş bilgisini kontrol ünitesine gönderir. Tahrik tekerleklerinden biri diğerlerinden belirgin biçimde daha hızlı dönmeye başladığında sistem o tekerlekte çekiş kaybı oluştuğunu değerlendirebilir.

TCS bu durumda öncelikle motor torkunu azaltabilir. Sürücü gaz pedalına basmaya devam etse bile elektronik gaz kelebeği veya motor yönetimi üzerinden tekerleklere aktarılan güç kısa süreli olarak sınırlandırılabilir. Sürücü bu müdahaleyi gaz tepkisinin azalması şeklinde hissedebilir.

Motor gücünün azaltılması yeterli olmadığında sistem patinaj yapan tekerleğe fren uygulayabilir. Böylece tekerleğin kontrolsüz dönüşü azaltılır ve aracın yeniden tutunma kazanmasına yardımcı olunur. Bazı araçlarda motor ve fren müdahalesi birlikte gerçekleştirilebilir.

TCS ne işe yarar sorusunun cevabı yalnızca “patinajı önler” şeklinde düşünülmemelidir. Sistem, aracın hızlanma sırasında daha dengeli kalmasına ve sürücünün direksiyon kontrolünü korumasına destek olur. Bununla birlikte lastiğin fiziksel yol tutuş kapasitesini artırmaz. Aşınmış veya uygun basınçta olmayan lastiklerde elektronik sistemin sağlayabileceği destek de sınırlı kalır.

TCS ile ASR temel olarak aynı işlevi anlatır. Araç üreticisine göre kullanılan isim ve gösterge sembolü değişebilir. Bazı araçlarda TCS, bazılarında ASR yazısı veya kayan otomobil simgesi görülebilir.

TCS Arızası Sürücüye Nasıl Yansır?

Kaygan zeminde hızlanırken TCS lambasının kısa süreli yanıp sönmesi çoğu zaman sistemin devreye girdiğini gösterir. Bu sırada motor gücünde kısa bir azalma hissedilmesi de normal olabilir. Uyarı lambasının sürekli yanması veya araç çalıştırıldıktan sonra sönmemesi ise sistemin kontrol edilmesini gerektirir.

TCS arızasında görülebilecek başlıca belirtiler şunlardır:

  • TCS, ASR veya kayan araç simgesinin sürekli yanması
  • TCS OFF uyarısının sürücü müdahalesi olmadan görülmesi
  • Çekiş kontrol sisteminin tekrar açılamaması
  • ABS, ESP ve TCS lambalarının birlikte yanması
  • Kaygan zeminde tekerleklerin kolayca patinaja düşmesi
  • Kuru zeminde beklenmeyen motor gücü kesintileri oluşması
  • Düşük hızlarda gereksiz fren müdahalesi hissedilmesi
  • Uyarının kasis, çukur veya direksiyon hareketi sonrasında ortaya çıkması

TCS lambasıyla birlikte ESP uyarısının görülmesi, ortak kullanılan tekerlek sensörlerinden veya elektronik bağlantılardan biriyle ilgili olabilir. Direksiyon açı sensörü ve ABS kontrol ünitesi de değerlendirmeye alınabilir. Benzer belirtilerin sürüşe etkileri ESP arızası sayfasında ayrıca açıklanmaktadır.

TCS arızası varken araç çoğu durumda hareket etmeye devam eder. Ancak özellikle ıslak, karlı veya buzlu zeminde elektronik çekiş desteği kullanılamayabilir. Fren uyarısı, fren pedalında farklılık veya aracın bir tarafa çekmesi gibi belirtiler de varsa araç yalnızca TCS yönünden değerlendirilmemelidir.

Arıza Lambasının Arkasında Hangi İhtimaller Vardır?

TCS uyarısı görüldüğünde doğrudan tekerlek hız sensörünü veya kontrol ünitesini değiştirmek doğru değildir. Arıza kodu, kontrol edilmesi gereken devreyi gösterir; hangi parçanın kesin olarak bozuk olduğunu tek başına söylemez.

Serviste karşılaşılan sorunlardan biri sensör kablolarının tekerlek hareketi, su, kir veya darbe nedeniyle zarar görmesidir. Sensör sağlam olsa bile kabloda içten kopma, sokette gevşeklik veya bağlantı yüzeylerinde oksitlenme bulunabilir. Tekerlek rulmanı üzerinde sensörün okuduğu manyetik halkanın hasar görmesi de benzer bir arıza kaydı oluşturabilir.

TCS sisteminin devre dışı kalmasına yol açabilecek diğer ihtimaller şunlardır:

  • Tekerlek hız sensörünün sinyal üretmemesi
  • ABS hidrolik ünitesi veya kontrol modülü arızası
  • Fren pedalı müşürünün hatalı bilgi göndermesi
  • Sigorta, şase veya besleme voltajı problemi
  • Akünün zayıflaması veya şarj voltajının düzensiz olması
  • Kontrol üniteleri arasında iletişim kesintisi bulunması
  • Uyumsuz lastik ölçüleri veya belirgin basınç farkları

Çekiş kontrol sistemi fren ünitesi üzerinden müdahale ettiği için mekanik ve hidrolik fren parçalarının durumu da önemlidir. Frenleme sırasında ses, titreşim, pedal yumuşaması veya bir tarafa çekme varsa fren sistemi kontrolü ve onarımı TCS incelemesiyle birlikte yapılmalıdır.

Sersa Otomotiv’de TCS Arıza Tespiti Nasıl Yapılır?

TCS arıza tespiti, uyarı lambasının ne zaman ortaya çıktığının öğrenilmesiyle başlar. Uyarının araç ilk çalıştırıldığında mı, belirli bir hızdan sonra mı veya viraj sırasında mı görüldüğü teşhis açısından önemlidir. ABS, ESP, fren veya motor lambalarının eşlik edip etmediği de kontrol planını değiştirir.

Araç uygun diagnostik cihaza bağlanarak TCS, ABS, ESP ve motor kontrol ünitelerinde kayıtlı hata kodları okunur. Sersa Otomotiv’in bilgisayarlı arıza tespiti hizmetinde hata kodlarının yanında canlı sensör değerleri de değerlendirilir.

Araç hareket ettirilirken dört tekerleğin bildirdiği hız değerleri karşılaştırılır. Bir sensörün diğerlerinden farklı değer göstermesi, sinyalinin aralıklı kesilmesi veya hiç veri göndermemesi sorunun bulunduğu bölgeyi belirlemeye yardımcı olur.

Cihaz kaydından sonra sensör, kablo, soket, sigorta ve bağlantı noktaları fiziksel olarak incelenir. Multimetre veya uygun test ekipmanı kullanılarak besleme ve sinyal ölçümleri yapılabilir. Sistemler arasında iletişim hatası bulunuyorsa elektronik arıza tespiti kapsamında kablo tesisatı ve kontrol ünitesi bağlantıları kontrol edilir.

Bu kontroller sonucunda sensör yüzeyinin temizlenmesi, hasarlı kablonun onarılması, soket bakımının yapılması veya çalışmadığı doğrulanan parçanın değiştirilmesi gerekebilir. Kontrol ünitesiyle ilgili bir hata bulunuyorsa besleme ve iletişim değerleri doğrulanmadan değişim kararı verilmez.

Gaziantep TCS ve ASR Arıza Onarımı

Sersa Otomotiv Bosch Car Service, Gaziantep’te TCS, ASR ve çekiş kontrol sistemi arızaları için teşhis ve onarım hizmeti sunar. Yapılacak işlem, aracın marka ve modeline, sistemde bulunan arıza kaydına ve araç üzerinde yapılan ölçümlere göre belirlenir.

Onarım sonrasında yalnızca gösterge panelindeki uyarının sönmesine bakılmaz. Hata kayıtları yeniden okunur, tekerlek hız sensörlerinin canlı değerleri karşılaştırılır ve sistemin normal sürüş sırasında gereksiz müdahale oluşturup oluşturmadığı değerlendirilir. Gerekli durumlarda kontrollü yol testi yapılır.

TCS arızası nasıl giderilir sorusunun her araç için tek bir cevabı yoktur. Bazı araçlarda bağlantı onarımı yeterli olurken bazı araçlarda sensör, ABS ünitesi veya ilgili elektronik parçanın değiştirilmesi gerekebilir. Doğru işlem, arızanın kaynağı ölçümle belirlendikten sonra uygulanmalıdır.

Aracınızda TCS veya ASR lambası sürekli yanıyor, çekiş kontrol sistemi yeniden açılmıyor ya da ABS ve ESP uyarıları birlikte görülüyorsa sistemin kontrolünü ertelememeniz uygun olur. Sersa Otomotiv, TCS arızasını yalnızca uyarı lambası üzerinden değil; sensör, fren ve elektronik bağlantıları birlikte değerlendirerek ele alır.